İlk Tarikatlaşma Hareketleri


İlk Tarikatlaşma Hareketleri

Mevlana, sağlığında kendisine bağlananlar amaçlı rastgele tek merasim yapmamış, zikir vermemiştir. Mevlana vaktiyle ne kendisinin ne de kendisine bağlananların özel tek giyim kuşamı yoktu. Kendisi üst kısmına o vakitlerde ulemaların giydiği ferecî olarak bilinen kıyafeti gireri ananesel sarığı sarar ve çeşitli olarak tek Belh külahı takardı. Yalnızca Şems’in ayrılışından ardından matem olarak beyaz sarığını koyu mora -ama siyaha yakın tek koyu mor -çevirmiştir. Üstelik Mevlana, elbise ile irfanın belli olmayacağını söyler, tek elbise kuralına sahip meydana iştirak eden tarikatlarının şeyhini de dükkan açan pazarlamacılara benzetirdi. Kendisi, yalnızca kendisine bağlanan ve “çerağ”verilen dervişlerine önü açık tek elbise giydirirdi. Mevlevihanelerde kullanılan destegül, tennûrenin Mevlana ile ilgisi yoktur bu sebeple. Abdülbaki Gölpınarlı bu konu ile ilgili şu satırları kaydetmektedir: “Hâsılı(işin açıkçası)Mevlana, hem tek giyim -kuşam özelliği ve merâsim ( merasim ) onay etmemekle, hem tek de sülûke ( tek tarikata bağlanma, içsel olarak bağlılık ) asal olarak şeriata uymayı, aşk ve cezbeyi(Allah’ı anımsayıp onun ismi ile özünden geçme ) onay etmekle müsemmâ yolundan tek Melâmet ve irfan eriydi; aşk ve cezbe amaçlı de o, semâ’ı onay etmişti.”
Mevlana’nın ölümünden ardından Padişah Veled ona türbe yapılmasına ön ayak olmuş ve Mevlana’ya ilişkili olanların dağılmamasını sağlamıştır. Asıl önce tarikatlaşma faaliyetlerini Hüsamettin Çelebi başlatsa da onun ölümünden ardından mahaline geçtiğimiz Padişah Veled, müthiş tek örgütleme ile Mevlevilik tarikatını bugünkü haline getirmiştir. Padişah Veled, Anadolu’da politik ve içsel problemlerin yaşandığı tek dönemde babasının görüşlerini yayabilmek, babası yerine kurduğu vakfın gelirlerini arttırmak, yepyeni vakıflar kuruluş etmek ve kaybettiklerini geriye almak için hem tek Anadolu Selçukluları hem tek o zamanlar Anadolu’yu işgal eden Moğollar hem tek de Türkmen beyleri ile sıkı ilişkiler kurmuştur.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir