Romen rakamlarını hesaplamalarda niye kullanmıyoruz ile ilgili yararlı bilgiler


Romen rakamlarını hesaplamalarda niye kullanmıyoruz ile ilgili yararlı bilgiler

Zamanımızda, dünyanın kocaman bir kısmının ve bizim de kullandığımız rakam şekilleri, öbür ülkelerde ´Arap rakamları´ diye bilinir. Esasında bu nitelendirme yanlıştır. Bu rakamların kökeni başka bir deyişle önce meydana çıktığı yer Hindistan´dır ve buradan öncesinde Arabistan´a, daha daha sonra İslami kültür yayılımıyla beraber Avrupa´ya geçmiştir.
Avrupa´da Romen rakamlarından şuanki rakamlarına geçiş Ortaçağda olmuştur. O senelerde Avrupa´da hesap işleriyle uğraşanlar Romen rakamlarını anında terk etmediler. Daha ziyade toplama ve çıkarına işi yapan tüccarlara Romen rakamları daha kolay geliyordu. Sözgelişi 68´den 16´yı ortaya çıkarmak amaçlı 68 başka bir deyişle ´LXVIII´ rakamından 16´yı anlatan ´XVI´ rakamlarını şilince geriye ´LII´ başka bir deyişle 52 kalıyordu.
Diğer bir örneğin 77 (LXXVII) sayısından 15´i (XV) çıkartalım. Ifade Edilecek iş 77´nin içinden X ve V rakamlarını silmektir. Netice ´LXII başka bir deyişle 62´dir.
Bu arada Romen rakamları nelerdir bir görelim: I(1), II(2), III(3), IV(4), V(5), VI(6), VII(7), VIII(8), IX(9), X(10), XX(20), XXX(30), XL(4Ü), L(50), LX(60), LXX(70), LXXX(80), C(100), D(500), M(1000)
Romen rakamları her bir sayının karşılığı meydana gelen harfler, büyükten küçüğe gerçek ve soldan sağa yazılıp bunların tümü toplanarak yer alır. MDCLXVI sayısı neymiş bulalım:
(M=l.000)+(D=500)+(C= 100)+(L=50)+(X= 10)+( V=5 )+(I= l)
= 1966 daha minik rakam büyükten çıkartılıyor. Sözgelişi 1X=(10-1)=9, böyle 1999 sayısı meydana gelen MCMXCIX öncesinde M+CM+XC+IX halinde yazılıp netice (1.000+900+90+9)= 1999 olarak yer alıyor.
Bir diğer uygulama da benzer harfi üç kereden pek bir daha etmemek halinde. IIII mahaline IV, XXXX mahaline XL kullanılıyor. Fakat Romen rakamlarında M´den kocaman harf olmadığından l000´den daha sonra sözgelişi 4,000 MMMM halinde yazılabiliyor. Daha kocaman sayılarda ise sayının kaç kere 10´un sert meydana geldiğini söylemek amaçlı parantez işaretleri kullanılıyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir